Welkom op de website van Denktank60+Noord
Alles over doodgaan - Sander de Hosson & Els Quaegebeur
Er is maar één ding zeker na onze geboorte: dat we ooit dood zullen gaan. Niemand kan het ontlopen, iedereen komt aan de beurt. Wat de dood precies is, weten we niet. Ja, je ademt, praat, loopt, lacht en denkt niet meer. Maar hoe het voelt om dood te zijn? Geen idee, het is een mysterie. Er is ook niemand tegen wie je kunt zeggen: ‘Hé hallo daar, kom eens terug om te vertellen hoe het daar is.’ Niet zo gek dus dat de dood ons nieuwsgierig maakt.
Angst voor de dood, en voor de weg ernaartoe. De meeste van ons kennen dat gevoel. Het kan ons zo bang maken dat we er liever niet over willen nadenken of praten. Terwijl overal om ons heen mensen (en dieren) overlijden, want dat hoort nu eenmaal bij het leven. Familieleden, een oude buurvrouw, de geweldige mevrouw van het Sinterklaasjournaal, je trouwe hond, de moeder van een klasgenootje – vroeg of laat komt de dood dichtbij.
Dit boek legt uit wat we wél weten van sterven. En van een ziekte hebben die niet meer verdwijnt. Feiten zijn fijne dingen als je ergens mee wilt leren omgaan. Als je snapt hoe dingen zitten, zijn ze vaak minder eng. Dat geldt ook voor ziek zijn en sterven.
Anjo: ‘We kennen Sander de Hosson van zijn werk als longarts in het Wilhelmina Ziekenhuis Assen en van zijn enorme inzet op het gebied van palliatieve zorg en stervenszorg. Els Quaegebeure is journalist en samen schreven zij eerder Leven toevoegen aan de dagen. Nu een niet-kinderachtig kinderboek over doodgaan. Dus eigenlijk een boek voor ons allemaal, mensen van alle leeftijden. Voor wat oudere kinderen om zelf te lezen, maar vooral om samen te lezen en erover te praten. Vaak zal een naderend sterven de aanleiding zijn, maar dat hoeft natuurlijk niet. De auteurs hebben het boek zo opgezet, dat je het van begin tot eind kunt lezen, maar ook heel goed korte stukjes kunt kiezen. Bijvoorbeeld een casus of de ‘meeloopdag’ van dokter Sander in het ziekenhuis. Of een van de hoofdstukken: ziek worden, ziek zijn, doodgaan of dood zijn. Door heel veel feitelijke informatie te geven en antwoorden te geven op allerlei - niet alleen - kindervragen – ‘dokter Sander mogen we iets vragen?’ – worden de onderwerpen minder griezelig en is geen enkele vraag over ziekte of dood te gek voor woorden. Het boek is mooi, overzichtelijk opgezet, met een duidelijke indeling. Een minpuntje: bij ‘Game over’ als titel had best ook een hippe, uitnodigende cover gekund.’
Titel: Game over Auteur: Sander de Hosson & Els Quaegebeur
Uitgever: Volt
ISBN: 9789062225484
Prijs: € 18,99

Ladder - De ‘trap des levens’ of ‘trap des ouderdoms’ is een eeuwenoude trap met op elke trede een persoon. Hij begint bij de geboorte, loopt op tot zo rond de 45 jaar het hoogtepunt bereikt is. Daar zet de daling in en ook de aftakeling, tot helemaal onderaan de doodskist wacht. De opgaande kant is vrolijk en kleurrijk, na het hoogtepunt worden de kleuren grijs en somber. Als het leven er ongeveer zo uitziet, is er weinig vreugde aan de tweede levenshelft te beleven. Kommer en kwel. Er zijn ook moderne versies van deze trap, maar de essentie blijft. Ik noem de opgaande kant de verwachtingsvolle ‘al-kant’, de neergaande kant heet bij mij de treurige ‘nog-kant’. Al, omdat er telkens wat bij komt: nog, omdat je van alles kunt doorstrepen. Aan een vierjarige vraag je ‘kun jij al fietsen’? Goh, wat knap!’ Aan een tachtigjarige: ‘lukt het nog?’. Is dat – van al naar nog - gewoon de loop der dingen. Ik denk van niet.
In de beeldentuin in Gees is de ladder ‘The sky is the limit’ herplaatst, een enorme metalen trap die letterlijk tot in de hemel reikt. Nu moet ik toegeven dat zeker niet voor elke oudere geldt dat er eindeloze mogelijkheden zijn, maar er komt aan positiefs van alles bij tijdens het ouder worden. Goed kijken, leren, meedoen, werken, ontmoeten en wat al niet. Noem dat maar niks.

STEM
Of het nu door de nieuwe kabinetsplannen komt of dat we inzien dat we nu eindelijk werk moeten maken van ‘de vergrijzing’: het onderwerp staat dan toch op de agenda. En ook aanverwante thema’s als de bijdrage van ouderen aan de samenleving: de pensioenperiode als een actieve levensfase waarin je als vitale oudere vanzelfsprekend meedoet. En een bijdrage levert. Waarin er een beroep op je gedaan wordt en er behalve in het bekende vrijwilligerswerk - ook in de zorg, als mantelzorger bijvoorbeeld – allerlei mogelijkheden zijn. Ook minder bekende en misschien minder voor de hand liggende activiteiten. Ik noem het onderwijs, als vertegenwoordiger van het patiënten-/cliënten- en/of inwonerperspectief bij projecten of onderzoek. Als citizen scientist of burger-onderzoeker. Zinvol om samen met professionals aan de slag te gaan om ervoor te zorgen dat de stem van ‘de doelgroep’ wordt gehoord. Door zelf je stem te laten horen. Luid en duidelijk. Door bijvoorbeeld in te brengen wat het voor jou betekent als zorg- en welzijnprofessionals die in de wijk werken meer of anders gaan samenwerken. Of wat de winst is van aandacht voor ‘positieve gezondheid’ voor ouderen. Eigenlijk is het: doen waar je goed in bent, waar je van betekenis kunt zijn. Heel gewoon.
Ted van Lieshout - Wat de boeken van Ted van Lieshout bijzonder en uniek maakt, is dat hij ze niet alleen schrijft, maar ook vormgeeft en illustreert. Deze ‘autobiografie-in-beelden’ biedt een uitgebreid overzicht van zijn werk en inzicht in de keuzes die hij maakte. Hij vertelt er aanstekelijk over, omlijst met gedichten. Wat heb jij gedaan om mij gelukkig te maken? laat zien waarom Ted van Lieshout een van de markantste makers is van kunst voor alle leeftijden.
Anjo: ‘Het oeuvre van Ted van Lieshout is rijk gevarieerd en indrukwekkend. Van kinderboekenseries als Boer Boris (samen met Philip Hofman), kunstboeken – als Kleuren, Wat is kunst? en Bloot- autobiografisch werk – Schuldig kind - tot gedichtenbundels, - Ik elleboog me er wel doorheen en Van verdriet kun je grappige hoedjes vouwen.

Taart
Een van mijn favoriete programma’s op de TV is ‘Taarten van Abel’ op zondag. Abel is intussen vervangen door Nick, maar verder is het programma ongeveer gelijk gebleven. Kinderen met mooie, bijzondere en aangrijpende verhalen maken heerlijke taarten voor blij-verraste, vaak ontroerde ontvangers. Waarom? Dat schrijven zij in een brief met daarbij een tekening van de taart die ze willen maken; versierd met van alles wat bij de ontvanger past. De versiering gaan Nick en het kind samen maken en er ontstaan altijd de prachtigste creaties.
Tijdens het maken van de taart voeren de ‘bakkers’ persoonlijke en openhartige gesprekken. Altijd ontroerend, altijd liefdevol. Het kind vertelt over zijn leven en die ene juf, opa, begeleider, trainer, tante of … die zo belangrijk is, dat er beslist een taart moet komen als bijzonder bedankje. Die ene is voor hem een redder, een vluchtheuvel, veilige haven die veel voor haar betekent, vaak in een ellendige situatie thuis, een tijdelijk verblijf, in verband met een beperking of ziekte. Iemand die hem ziet of haar begrijpt. Halverwege het gesprek is er even pauze en gaan ze voetballen, even de hond uitlaten … Daarna werken ze samen verder aan marsepeinen voetbalschoenen, legoblokjes, postduiven of andere versieringen voor de taart. Totdat ze ‘niets meer aan doen’ roepen en het kind met de schort nog voor de taart gaat wegbrengen. Ontroerend en puur en ontwapenend prachtig.
Onze ouderen
Politici hebben het graag over ‘onze ouderen’ en ik ben intussen allergisch voor deze aanduiding van de bevolkingsgroep waartoe ik behoor. Het klinkt als ‘onze oudjes’, betuttelend en bevoogdend, neerbuigend. Ben ik nu overgevoelig? Ik vind van niet. Maar wat dan? Gewoon ‘ouderen’. Dat is een prima benaming voor ons, gewoon wie en wat we zijn: oud. Op onze beurt blijken nogal wat ouderen zelf iets tegen ‘oudere’ en ‘oud’ te hebben. Op een symposium is er altijd wel iemand die er een punt van maakt en voorstelt om ‘senioren’ of ‘senior’ te gebruiken, want neutraler, vriendelijker en zo vermijd je het vreselijke ‘oud’ … En zo blijven we maar ‘jong’ verheerlijken met forever young, met jong van hart, Of en nog erger: ik voel me 50 of 70 als het nieuwe 50. Alternatieven die ook nog eens inspelen op jong als de norm.
Ik ben 81 en gewoon oud.
Houd in de Omgevingsvisie Drenthe rekening met de gevolgen van de vergrijzing!
Als een tussenstap in de voorbereiding op een nieuwe Drentse Omgevingsvisie hebben Gedeputeerde Staten van Drenthe op 18 november 2025 een concept-Omgevingsvisie uitgebracht.
Het Ouderennetwerk Drenthe van Platform Pouwer stelt in een reactie, dat het moment nadert dat één derde van de Drentse bevolking tot de groep ouderen behoort. Met ingrijpende gevolgen voor de gehele samenleving.
Het Ouderennetwerk van Platform Pouwer beschouwt de concept-Omgevingsvisie vanuit het perspectief van Drentse ouderen en benadrukt de volgende aspecten die voor ouderen van groot belang zijn:
Alle informatie is te vinden via deze link: