- Details
- Hits: 46
Ladder - De ‘trap des levens’ of ‘trap des ouderdoms’ is een eeuwenoude trap met op elke trede een persoon. Hij begint bij de geboorte, loopt op tot zo rond de 45 jaar het hoogtepunt bereikt is. Daar zet de daling in en ook de aftakeling, tot helemaal onderaan de doodskist wacht. De opgaande kant is vrolijk en kleurrijk, na het hoogtepunt worden de kleuren grijs en somber. Als het leven er ongeveer zo uitziet, is er weinig vreugde aan de tweede levenshelft te beleven. Kommer en kwel. Er zijn ook moderne versies van deze trap, maar de essentie blijft. Ik noem de opgaande kant de verwachtingsvolle ‘al-kant’, de neergaande kant heet bij mij de treurige ‘nog-kant’. Al, omdat er telkens wat bij komt: nog, omdat je van alles kunt doorstrepen. Aan een vierjarige vraag je ‘kun jij al fietsen’? Goh, wat knap!’ Aan een tachtigjarige: ‘lukt het nog?’. Is dat – van al naar nog - gewoon de loop der dingen. Ik denk van niet.
In de beeldentuin in Gees is de ladder ‘The sky is the limit’ herplaatst, een enorme metalen trap die letterlijk tot in de hemel reikt. Nu moet ik toegeven dat zeker niet voor elke oudere geldt dat er eindeloze mogelijkheden zijn, maar er komt aan positiefs van alles bij tijdens het ouder worden. Goed kijken, leren, meedoen, werken, ontmoeten en wat al niet. Noem dat maar niks.
- Details
- Hits: 93
STEM
Of het nu door de nieuwe kabinetsplannen komt of dat we inzien dat we nu eindelijk werk moeten maken van ‘de vergrijzing’: het onderwerp staat dan toch op de agenda. En ook aanverwante thema’s als de bijdrage van ouderen aan de samenleving: de pensioenperiode als een actieve levensfase waarin je als vitale oudere vanzelfsprekend meedoet. En een bijdrage levert. Waarin er een beroep op je gedaan wordt en er behalve in het bekende vrijwilligerswerk - ook in de zorg, als mantelzorger bijvoorbeeld – allerlei mogelijkheden zijn. Ook minder bekende en misschien minder voor de hand liggende activiteiten. Ik noem het onderwijs, als vertegenwoordiger van het patiënten-/cliënten- en/of inwonerperspectief bij projecten of onderzoek. Als citizen scientist of burger-onderzoeker. Zinvol om samen met professionals aan de slag te gaan om ervoor te zorgen dat de stem van ‘de doelgroep’ wordt gehoord. Door zelf je stem te laten horen. Luid en duidelijk. Door bijvoorbeeld in te brengen wat het voor jou betekent als zorg- en welzijnprofessionals die in de wijk werken meer of anders gaan samenwerken. Of wat de winst is van aandacht voor ‘positieve gezondheid’ voor ouderen. Eigenlijk is het: doen waar je goed in bent, waar je van betekenis kunt zijn. Heel gewoon.
- Details
- Hits: 117
Taart
Een van mijn favoriete programma’s op de TV is ‘Taarten van Abel’ op zondag. Abel is intussen vervangen door Nick, maar verder is het programma ongeveer gelijk gebleven. Kinderen met mooie, bijzondere en aangrijpende verhalen maken heerlijke taarten voor blij-verraste, vaak ontroerde ontvangers. Waarom? Dat schrijven zij in een brief met daarbij een tekening van de taart die ze willen maken; versierd met van alles wat bij de ontvanger past. De versiering gaan Nick en het kind samen maken en er ontstaan altijd de prachtigste creaties.
Tijdens het maken van de taart voeren de ‘bakkers’ persoonlijke en openhartige gesprekken. Altijd ontroerend, altijd liefdevol. Het kind vertelt over zijn leven en die ene juf, opa, begeleider, trainer, tante of … die zo belangrijk is, dat er beslist een taart moet komen als bijzonder bedankje. Die ene is voor hem een redder, een vluchtheuvel, veilige haven die veel voor haar betekent, vaak in een ellendige situatie thuis, een tijdelijk verblijf, in verband met een beperking of ziekte. Iemand die hem ziet of haar begrijpt. Halverwege het gesprek is er even pauze en gaan ze voetballen, even de hond uitlaten … Daarna werken ze samen verder aan marsepeinen voetbalschoenen, legoblokjes, postduiven of andere versieringen voor de taart. Totdat ze ‘niets meer aan doen’ roepen en het kind met de schort nog voor de taart gaat wegbrengen. Ontroerend en puur en ontwapenend prachtig.
- Details
- Hits: 151
Onze ouderen
Politici hebben het graag over ‘onze ouderen’ en ik ben intussen allergisch voor deze aanduiding van de bevolkingsgroep waartoe ik behoor. Het klinkt als ‘onze oudjes’, betuttelend en bevoogdend, neerbuigend. Ben ik nu overgevoelig? Ik vind van niet. Maar wat dan? Gewoon ‘ouderen’. Dat is een prima benaming voor ons, gewoon wie en wat we zijn: oud. Op onze beurt blijken nogal wat ouderen zelf iets tegen ‘oudere’ en ‘oud’ te hebben. Op een symposium is er altijd wel iemand die er een punt van maakt en voorstelt om ‘senioren’ of ‘senior’ te gebruiken, want neutraler, vriendelijker en zo vermijd je het vreselijke ‘oud’ … En zo blijven we maar ‘jong’ verheerlijken met forever young, met jong van hart, Of en nog erger: ik voel me 50 of 70 als het nieuwe 50. Alternatieven die ook nog eens inspelen op jong als de norm.
Ik ben 81 en gewoon oud.
- Details
- Hits: 191
Ouder worden, een kunst?
In Venlo en Haarlem zijn er nu exposities over oud zijn. In Museum Van Bommel Van Dam in Venlo is de titel: ‘Grijs! Art on Ageing’, perspectieven op ouder worden in een vergrijzende samenleving. In Haarlem – in Museum van de Geest – is ‘Nieuw Oud! De kunst van het ouder worden’ de titel.
Samen met gastcurator prof. dr. Tineke Abma, bijzonder hoogleraar Kunst & Zorg aan de Erasmus Universiteit Rotterdam presenteert het Haarlemse museum een nieuw en rijk perspectief op ouderdom. De tentoonstelling verschuift de focus van kwetsbaarheid naar vitaliteit, creativiteit en maatschappelijke betrokkenheid. Ook het verlangen naar verbondenheid en zingeving krijgt nadrukkelijk ruimte. Abma: “Ouderdom is een levensfase die unieke kansen biedt om eindelijk de mens te worden die je bent.”
In Venlo: aan de hand van werk van internationale hedendaagse kunstenaars verkent de expositie de kijk op en ervaring van ouder worden in een vergrijzende samenleving: van leeftijdsdiscriminatie en beeldvorming tot de schoonheid van het veranderende lichaam en de relatie tussen generaties.
Voor Noorderlingen misschien wat uit de buurt, maar de exposities zijn ook een goede gelegenheid om een dagje Haarlem of Venlo te doen en terug te komen met een goed gevulde rugzak vol ideeën, gespreksstof en rijke – misschien wel persoonlijke - perspectieven.
- Details
- Hits: 337
Exclusief – inclusief
We vinden dat iedereen – en dat betekent echt ie-der-een – mee moet kunnen doen in de samenleving. Kijken we naar de praktijk, dan blijken de aandacht en de voorwaarden daarvoor onvoldoende. Heb je een beperking – en dat is lang niet altijd ook zichtbaar - dan kom je overal uitdagingen tegen. Overal drempels en obstakels en niet alleen fysieke. We hebben het over inclusie, maar zijn vooral nog en wellicht onbedoeld, exclusief bezig. Initiatieven en zelfs afspraken en verdragen genoeg, maar wat leveren die op? Want wat betekent dementievriendelijkheid eigenlijk? Wanneer mogen gemeentes daarvoor de vlag uitsteken en wat heeft iemand met dementie of zijn mantelzorger daar dan aan? Of waarom wordt het al tien jaar geleden geratificeerde VN-Verdrag Handicap niet gewoon toegepast? Waarom moeten openbare gelegenheden niet op hun website vermelden of ze toegankelijk zijn? Waarom worden er projecten opgeleverd die de toegankelijkheidstoets niet halen? Waarom gaan we zo nonchalant en slordig met het thema om?
Zomaar wat blijkbaar lastige vragen waarop ik geen antwoord krijg. Er worden stapjes gezet, maar het gaat wel supertraag. Kom op, zo moeilijk is het toch niet om inclusief te gaan denken en nog belangrijker, te gaan DOEN!
Anjo.
- Details
- Hits: 171
In januari 2025 bezocht ik samen met Mieke Sol het Hoes van de Toal in Beilen. We hadden daar een interssante gedachtenwisseling met Renate Snoejing over het belang van het eigen dialect voor oudere inwoners van Drenthe.
Het Hoes van de Taol heeft een mooi boekje gemaakt met veel voorkomende zinnen die worden gebruikt in de ouderenzorg. In dit boekje is naast de Nederlanse tekst de tekst in het Drents geplaatst. Het heeft een formaat dat past in de zak van de werkkleding van de verzorgende en kan dienen als hulpmiddel voor niet Drents talige verzorgenden in interactie met een client voor wie het Drents de vertrouwde taal is. Zeker in situaties waar sprake is van (beginnende) dementie. Wij waren enthousiast over dit initiatief en het was voor ons ook een eye opener.
Want leef je eens in in de situatie van Willem, geboren en getogen in Garminge. Zijn hele leven sprak en hoorde hij eigenlijk alleen Drents. Hij werkte op een boerderij en de keren dat hij in aanraking kwam met iemand die Nederlands sprak waren schaars. Hij kon het wel min of meer begrijpen maar antwoorden deed hij dan toch in zijn eigen Drentse dialect.
Inmiddels is Willem tachtig en woont nog op zichzelf op de oude boerderij.
