Rusthuizen voor overspannen moeders - Suzanna Jansen
In de jaren vijftig en zestig vielen talloze vrouwen uit door 'overspannenheid'. Ze waren moe en hadden vage klachten. Het medicijn: uitrusten in een herstellingsoord. Wat gebeurde er daar? Wat was er met deze vrouwen aan de hand?
Tegen de achtergrond van de gevolgen van de Tweede Wereldoorlog en om het land weer op te bouwen, ontstonden organisaties als Herwonnen Levenskracht en Nederlands Volksherstel. ‘In de bittere tijden van geestelijke en moreele ontreddering, van woningnood, voedselschaarschte en materiaalgebrek, die ons nog te wachten staan, zal het gezin zijn functie, die ons volksleven van den ondergang redden kan, slechts kunnen vervullen, wanneer de Nederlandsche vrouwen, al haar geestelijke en lichamelijke krachten daaraan wijden.’
Meesterverteller Suzanna Jansen las de brieven en sprak met de kinderen van deze vrouwen. Ze hoorde hoe jonge meisjes van school werden gehaald om de taken van hun moeder over te nemen, en hoe sommige kinderen zelfs naar een internaat moesten. 'Mijn moeder kwam veel slechter uit dat herstellingsoord dan dat ze erin ging,' vertelt een van hen. Suzanna Jansen begon vanuit haar eigen beperkte ervaring aan haar onderzoek. Haar ouders hadden al vier dochters, toen haar moeder naar het herstellingsoord ging. Suzanna was nog niet in aantocht. Volgens de huisarts was haar moeder overspannen. Ze moest uitrusten en dat ging ze doen in Rust- en Herstellingsoord Sonnehaert, in de omgeving van Zeist. Suzanna werd geboren nadat haar moeder alweer thuis was. Het onderwerp liet haar niet los en in haar boek ‘De omwenteling of de eeuw van de vrouw’ wijdde ze er een hoofdstuk aan. Dit riep allerlei reacties op en ze hoorde erover van kinderen en kleinkinderen van de moeders van toen. Ze kreeg mails vol pijnlijke herinneringen aan een jeugd met een ziekelijke moeder of de periodes waarin ze naar een kindertehuis moesten. Telkens als ze zo’n verhaal hoorde, dacht ze: mijn moeder was geen uitzondering. Tot dan toe was de historie over het lichaam en de geest van vrouwen nog nooit serieus onderzocht. Suzanna Jansen startte zelf met een onderzoek: Project Rust, over rusthuizen voor overspannen moeders, de rol van de vrouw in de naoorlogse periode: een vergeten historie met veel impact. Het essay dat nu verschijnt ter gelegenheid van de Maand van de Geschiedenis – oktober - is het begin. Ga het lezen! Wordt vervolgd!
(suzannajansen.nl
Titel: Project RUST
Auteur: Suzanna Jansen
Uitgever: Ambo/Anthos
ISBN: 9789026372865
Prijs: €8,99
